Co to jest spółka cywilna?

 Spółka cywilna to takie małżeństwo dla pieniędzy. I  musi to być małżeństwo z rozsądku. Zawierając umowę spółki cywilnej należy się dobrze zastanowić. Należy szczegółowo określić zasady współpracy – nie wolno pozostawiać żadnych niedomówień. Wspólników trzeba wybierać bardzo rozważnie, kierując się raczej rozsądkiem niż ciepłymi uczuciami. Trzeba mieć też do nich zaufanie, co nie wyłącza jednak sprawowania co najmniej dyskretnej kontroli nad ich działaniami (na zasadzie: ufam, więc sprawdzam). Nietrafny wybór wspólnika może nie tylko pozbawić dochodów, ale nawet doprowadzić do ruiny.

To właśnie trzeba wiedzieć o spółce cywilnej przede wszystkim.

A co jeszcze warto wiedzieć?

Spółka cywilna nie jest odrębnym od jej wspólników tworem, lecz jest umową pomiędzy jednoosobowymi przedsiębiorcami, zawartą w celu realizacji wspólnego przedsięwzięcia. Przedsiębiorcy związani umową spółki występują pod wspólną nazwą, mają też jeden NIP i Regon.

Porównanie do małżeństwa jest jak najbardziej uzasadnione z kilku powodów.

Wspólność majątku. Wskutek wniesienia wkładów (którymi mogą być rzeczy, pieniądze, prawa) oraz nabywania praw i rzeczy w toku działalności spółki powstaje wspólny majątek wspólników. Nie jest to jednak zwykła współwłasność, w której współwłaściciel może w każdej chwili zbyć swój udział (np. pół czy 1/8 nieruchomości). Zgodnie bowiem z art. 863 § 1 k.c. wspólnik nie może rozporządzać (sprzedać, darować, obciążyć) udziałem we wspólnym majątku wspólników ani udziałem w poszczególnych składnikach tego majątku. Ponadto w czasie trwania spółki wspólnik nie może domagać się podziału wspólnego majątku wspólników.

Prowadzenie spraw spółki. Zgodnie z art. 865 § 1 k.c. każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki, a zgodnie z art. 866 k.c. każdy wspólnik jest umocowany do reprezentowania spółki w takich granicach, w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw, o ile umowa spółki lub uchwała wspólników nie stanowi inaczej. Oznacza to, że każdy wspólnik ma prawo zaciągnąć zobowiązanie (kupić rzecz, wziąć pożyczkę lub jej udzielić), które obciąży wszystkich wspólników proporcjonalnie do ich udziału. Decyzje jednego wspólnika mogą zatem zaważyć na losach wszystkich pozostałych.

Odpowiedzialność za długi spółki. Jak stanowi art. 864 k.c., za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie. Oznacza to, że wierzyciel może domagać się spełnienia świadczenia – najczęściej zapłaty określonej kwoty pieniężnej – od dowolnie wybranego wspólnika, od kilku lub od wszystkich wspólników, aż do czasu, gdy dług zostanie całkowicie spłacony. Może się zatem okazać, że w toku egzekucji komorniczej zostanie wyegzekwowana cała kwota od jednego wspólnika, nawet gdy miał on niewielki udział w spółce. Taki „poszkodowany” może następnie dochodzić od pozostałych wspólników zwrotu zapłaconych przez niego kwot, proporcjonalnie do określonych w umowie udziałów (tzw. regres).

Odpowiedzialność za długi wspólnika. Istotną sprawą jest również to, że na funkcjonowanie spółki mogą mieć też wpływ zobowiązania wspólnika zaciągnięte poza jej działalnością. Mianowicie, spółka ulega rozwiązaniu w przypadku ogłoszenia upadłości wspólnika. Ponadto jeżeli egzekucja z ruchomości zadłużonego wspólnika okaże się bezskuteczna (nie da się nić wyegzekwować) przez sześć miesięcy, jego wierzyciel osobisty może uzyskać zajęcie praw przysługujących wspólnikowi na wypadek wystąpienia ze spółki lub jej rozwiązania i w konsekwencji może wypowiedzieć jego udział w spółce, co doprowadzi do – co szczególnie istotne dla pozostałych wspólników – konieczności zwrotu wkładu oraz wypłaty w pieniądzu takiej część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym wspólnik uczestniczył w zyskach spółki.

Rozwód. Wystąpienie ze spółki jest trochę łatwiejsze niż z małżeństwa, jednak trzeba pamiętać, że jeżeli spółka została zawarta na czas nie oznaczony (czyli nie np. na rok czy dwa), każdy wspólnik może z niej wystąpić wypowiadając swój udział (czyli informując o tym pozostałych wspólników) w ściśle określonym terminie – na trzy miesiące naprzód na koniec roku obrachunkowego (rok obrachunkowy to zwykle rok kalendarzowy). Umowę spółki należy zatem wypowiedzieć najpóźniej na koniec września. Bez zachowania tego terminu wspólnik może wypowiedzieć swój udział tylko z ważnych powodów. W ostateczności – ale również tylko z ważnych powodów – wspólnik może żądać rozwiązania spółki przez sąd.

Prawda, że jak w małżeństwie?…

Pozdrawiam,

AKN

PS. Podziel się tym artykułem, bo – jak sami widzisz – zawiera ważne informacje. To będzie dobry uczynek :)

Obraz: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Contrat_de_mariage.jpg

Jak skutecznie przekazać firmę w spadku?

jak przekazać firmę w spadku

Pamiętam pewnego szewca, rzemieślnika w starym, dobrym stylu, który prowadził zakład szewski o wieloletniej tradycji. Przez lata ciężkiej pracy – a pracował jeszcze po osiemdziesiątce – wyrobił sobie w mieście opinię naprawdę solidnego fachowca, co pomogło mu nie tylko utrzymać się w czasach, gdy raczej kupujemy nowe buty niż naprawiamy stare, ale także zgromadzić znaczny majątek. Spotkało go jednak to, co wszystkich nas czeka – zmarł. Trudno go za to winić, bo miał już swoje lata, jednak zmarł nie uregulowawszy za życia kwestii dziedziczenia swojego renomowanego zakładu i za to już należy mu się nagana. Nie wiem, dlaczego nie zrobił tego, co ja osobiście uważam za obowiązek każdego człowieka. Czy nie dopuszczał do siebie przykrej myśli o śmierci? Nie chciał zasmucać tą myślą swoich bliskich? Może zagoniony za chlebem powszednim zapomniał spojrzeć w przyszłość? A może nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji takiego zaniedbania? A o tych konsekwencjach przekonał się syn szewca (jedno z jego czworga dzieci, z dwóch małżeństw), który zamierzał kontynuować dzieło ojca i dalej prowadzić zakład szewski w tym samym miejscu.

Okazało się to jednak na początku bardzo utrudnione, a z czasem niemożliwe, gdyż każde z dzieci – wskutek dziedziczenia ustawowego – stało się właścicielem dorobku ojca w ¼ i każde miało odmienną wizję, co z nabytym majątkiem zrobić. Zakład obecnie stoi na granicy zapaści, a dzieci szewca wciąż walczą w sądzie o podział majątku po ojcu, choć od jego śmierci minęło już prawie dziesięć lat.

Co zrobić, aby nie powielić opisanego tu scenariusza? Co zrobić, aby nie skłócić spadkobierców (zwykle naszych bliskich), a stworzonemu przez nas biznesowi zapewnić kontynuację przez kompetentnego i zaangażowanego następcę? Przede wszystkim nie można zwlekać i do załatwienia tych spraw należy przystąpić jak najszybciej, nawet jeśli jesteśmy ledwo po trzydziestce (a może i przed). Zadysponować naszym majątkiem można na różne sposoby w kilku wskazanych przez ustawodawcę formach. Jednak przedsiębiorcom (w szczególności prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą oraz wspólnikom spółek cywilnych i osobowych) radziłabym zastanowić się nad zapisem windykacyjnym.

Zapis windykacyjny to relatywnie nowa instytucja (wprowadzona ustawą z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, Dz. U z 2011 r. Nr 85 poz. 458, ustawa weszła w życie 6 miesięcy po jej ogłoszeniu, tj. 23 października 2011 r.), warto jednak wiedzieć o nim więcej podejmując decyzje co do przekazania majątku. Zgodnie z art. 9811 § 1 k.c., w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku („otwarcie spadku” to takie ładne określenie na śmierć spadkodawcy). Nabywca zapisu otrzymuje zatem konkretną rzecz lub prawo (czyli inaczej niż przy normalnym dziedziczeniu, przy którym wstępujemy w ogół praw spadkodawcy) i następuje to z chwilą śmierci spadkodawcy na mocy samego zapisu windykacyjnego (czyli inaczej niż w przypadku zwykłego zapisu, gdy przeniesienia prawa do przedmiotu zapisu możemy się dopiero domagać od spadkobierców).

Odnośnie zapisu windykacyjnego warto również pamiętać, że:

  1. musi być sporządzony w formie aktu notarialnego,
  2. jest bezskuteczny, jeżeli w chwili śmierci spadkodawcy przedmiot zapisu nie należy do niego albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia (np. zawarł przedwstępną umowę zbycia lokalu),
  3. mogą nim być objęte również przedmioty majątkowe należące do majątku wspólnego małżonków pozostających w ustroju wspólności ustawowej, czyli gdy nie zawarto intercyzy (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt: III CZP 46/12).

A czy Ty, Przedsiębiorco, zadbałeś już o losy firmy na wypadek Twojej śmierci?

Pozdrawiam,

AKN

Ps. Zapisz się do biuletynu informacyjnego „Prawa dla przedsiębiorczych”. Tylko na tym skorzystasz :)

Obraz: http://www.flickr.com/photos/57761648@N02/7162324369/

Kłopoty firm budowlanych, czyli jak tam zdrowie na budowie?

codzienność firm budowlanych - kłopoty, kryzys na rynku budowlanym

O kryzysie w budownictwie słychać nie od dziś. Zeszły rok upłynął pod hasłem upadłości dużych firm budowlanych, zaś – jak trafnie podaje portal Stockwatch.pl w artykule „Rozsypka w budowlance, nieliczni ujdą z życiem” – kłopoty dużych firm budowlanych są jak wirus, który błyskawicznie rozprzestrzenia się na mniejszych graczy na rynku usług budowlanych.

Kryzysowa sytuacja w branży powoduje, że mali i średni przedsiębiorcy zmuszeni są podejmować działania bardziej ryzykowne lub mniej opłacalne, byle tylko pozyskać nowe zlecenia lub wywiązać się z już przyjętych.

Choć przepisy kodeksu cywilnego (zwłaszcza po nowelizacji z uchwalonej przez Sejm dnia 8 stycznia 2010 r.) mają w zamyśle ich twórców chronić wykonawców robót budowlanych, czyli miały być korzystne dla mniejszych firm budowlanych, to jednak w praktyce ich stosowanie i realna efektywność wygląda różnie.

Przykładowo, zgodnie z obowiązującym już od dawna art. 6471 § 5 k.c., zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Przepis ten oznacza, że podwykonawca może domagać się zapłaty zarówno od generalnego wykonawcy (zwykle jednej z większych firm budowlanych), jak i od inwestora lub od obydwu tych podmiotów jednocześnie aż do całkowitej zapłaty.

Wszystko pięknie, jednak z moich obserwacji wynika, że przepis ten wprowadza wiele zamieszania odnośnie tego, kto komu i ile ma zapłacić za wykonane roboty budowlane. Dochodzi nawet do tego, że inwestor – w przypadku jakichkolwiek sporów – boi się, że zapłaci całość generalnemu wykonawcy, a potem będzie musiał zapłacić jeszcze jego podwykonawcom i w ogóle wstrzymuje przelewy, przez co cierpią – paradoksalnie – właśnie podwykonawcy, którym generalny wykonawca nie ma z czego zapłacić.

Nadto przepis ten nie chroni dostawców materiałów budowlanych, którzy też często borykają się z opóźnieniami należnych im płatności, ale niestety nie są „podwykonawcami”.

Kłopoty firm budowlanych przekładają się również na inne branże. Proszę, daj znać jak to jest u Ciebie.

 

Pozdrawiam,

AKN

PS. Skorzystałeś? Podziel się tą wiedzą. 

Obraz: http://www.flickr.com/photos/28077296@N02/5215271387/

Jak walczyć ze zniesławieniem w Internecie? Szybko!

zniesławienie w internecie

Przeglądając nowy magazyn dla przedsiębiorców natrafiłam na wzmiankę o sytuacjach kryzysowych w Internecie oraz o braku przygotowania polskich firm na wypadek ataku czarnego PR w sieci. Jak podaje „Pierwszy Milion” (nr 1/2012) – cytując wyniki badań przeprowadzonych na zlecenie agencji Think Kong, specjalizującej się w działaniach marketingowych on-line – zaledwie 6 procent przedsiębiorstw przygotowuje specjalne strategie na takie sytuacje!!!

Nie jestem oczywiście specjalistką od internetowego marketingu (a wręcz mam mgliste o nim pojęcie), jednak informacja ta przypomniała mi pewną sprawę, którą miałam okazję śledzić, a która dotyczyła popełnienia na szkodę przedsiębiorcy przestępstwa zniewagi (art. 212 k.k.), właśnie przez Internet. Jak pokrzywdzony przedsiębiorca ma walczyć z takim zachowaniem internauty? Otóż okazało się, że przede wszystkim szybko.

Przedsiębiorca, który często latami pracuje na swoją renomę i dobre imię, musi się liczyć z tym, że nie wszyscy docenią jego starania. Są bowiem osoby, które zechcą zepsuć dobrą opinię bez względu na to, czy oskarżenia i zarzuty pod adresem przedsiębiorstwa są słuszne. Może się zdarzyć, że działanie takie wypełni znamiona czynu zabronionego określonego w art. 212 § 1 lub 2 kodeksu karnego. Czyn taki ścigany jest z oskarżenia prywatnego (pokrzywdzony we własnym zakresie musi złożyć akt oskarżenia do sądu), a to oznacza, że karalność tego przestępstwa ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia (art. 101 § 2 k.k.). Sprawa staje się problematyczna, gdy przestępstwo popełniono poprzez zamieszczenie na forum internetowym wpisu, który został usunięty przez administratora portalu dopiero po kilku latach, po interwencji pokrzywdzonego.

Taka sytuacja spotkała Pana Mirosława M. W dniu 16 listopada 2009 r. do Sądu Rejonowego w S. skierował on prywatny akt oskarżenia przeciwko Robertowi J., którego oskarżył o to, że „od dnia 26 lipca 2005 r. do dnia 23 sierpnia 2009 r. na portalu internetowym (…) umieścił wpis krytykujący wykonanie usługi wczasowej w pensjonacie „M.” w R. Wpis ten obfitował w nieprawdziwe, poniżające i obraźliwe informacje. Nie polegał w żadnym stopniu na prawdzie, a był jedynie konfabulacją i oszczerstwem. Zarzucono w nim krzyk, wyzwiska, wulgaryzmy oraz nieprofesjonalne podejście do odwiedzających gości – tym samym wpis ten naraził Mirosława M., jako właściciela „M.”, na utratę zaufania niezbędnego dla prowadzenia tego typu działalności.”

Kiedy w takiej sytuacji rozpoczyna się bieg przedawnienia?

Sprawą zajął się Sąd Najwyższy (postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Karna z dnia 29 czerwca 2010 r. , sygn. akt: I KZP 7/2010), który – choć odmówił podjęcia uchwały odpowiadającej na to pytanie – w uzasadnieniu swego postanowienia stwierdził, że chwilą popełnienia przestępstwa określonego w art. 212 § 2 k.k., polegającego na umieszczeniu w sieci Internet treści o charakterze zniesławiającym, jest chwila dokonania danego wpisu, a nie jego usunięcia.

Jednocześnie Sąd postawił znak równości pomiędzy publikacją prasową a publikacją w Internecie. Także bowiem w wypadku publikacji w gazecie ustawa nie uznaje za bezprawny stanu wynikającego z powszechnej dostępności gazet, w tym ich egzemplarzy archiwalnych. Gdyby zająć odmienne stanowisko – zdaniem Sądu – również w tym ostatnim wypadku konieczne byłoby przyjęcie, że sprawca dopuszcza się zamachu na dobra zniesławianego aż do chwili zniknięcia z bibliotek ostatniego egzemplarza gazety, w której wydrukowano pomówienie.

Sąd Najwyższy nie podzielił zapatrywania wyrażonego przez M. Sowę w artykule „Odpowiedzialność karna sprawców przestępstw internetowych” (Prokuratura i Prawo 2002/4 str. 62), który stwierdził, że w przypadku przestępstw internetowych polegających na prezentowaniu treści zakazanych przez prawo, stan bezprawności utrzymuje się przez cały okres, w którym strona WWW zawiera taką treść. Autor ten – cytowany przez pokrzywdzonego – na poparcie swojego stanowiska użył argumentu, że w odróżnieniu od publikacji prasowych, autor wpisu internetowego ma nieograniczoną możliwość jego zmiany lub usunięcia. Ta (niewystarczająca, zdaniem Sądu Najwyższego) okoliczność również moim zdaniem przesądza o odmiennym charakterze zniesławienia popełnionego przez Internet. Opisana sprawa potwierdza bowiem, że wpis po interwencji u administratora portalu można usunąć – inicjatywę taką może wykazać również autor wpisu, zależne od swojej woli. Brak takiej inicjatywy wskazuje na „niezbędny, stabilny akt woli sprawcy”.

Z orzeczeniami Sądu Najwyższego można się nie zgadzać, nie da się jednak bagatelizować ich roli w orzecznictwie sądów powszechnych. Stąd też przedsiębiorca dbający o swe dobre imię i renomę swej firmy powinien na bieżąco monitorować sieć w celu wyłapania ewentualnych znieważających go wpisów. Na podjęcie kroków prawnych (złożenie prywatnego aktu oskarżenia) ma on bowiem jedynie rok i to od zamieszczenia oszczerczego wpisu w Internecie. Jego działania podjęte w późniejszym terminie pozostaną bezskuteczne (postępowanie zostanie umorzone).

Jeśli chcesz być na bieżąco z tym co piszę na blogu, zapisz się do biuletynu informacyjnego „Prawa dla przedsiębiorczych”. Dla przedsiębiorcy to ważna sprawa!

Pozdrawiam,

AKN

 

Obraz:http://www.flickr.com/photos/24215821@N04/2316815883/

Pismo z sądu? I co dalej? Cz. II

list polecony z sądu

Ostatnio zajmowałam się bardzo ważną – choć bagatelizowaną – tematyką, a mianowicie: „co począć z otrzymanym z sądu pismem?” Choć sprawa wydaje się bardzo łatwa, a wręcz błaha, wciąż spotykam wiele osób, które nie poświeciły jej wystarczająco uwagi, co doprowadziło nawet do przegrania (prostej z pozoru) sprawy sądowej.

Wróćmy więc jeszcze raz do konieczności dokładnego przeczytania pisma otrzymanego z sądu, czego – jak się okazuje – wiele osób nie robi. Pismo trzeba przeczytać i zrozumieć. Jeśli pisma nie rozumiemy, umawiamy się z prawnikiem, a jeśli pismo rozumiemy, ale i tak nie wiemy, co dalej z nim zrobić, to … też umawiamy się z prawnikiem. Proszę mi wierzyć ta inwestycja się zwróci.

Jeśli natomiast jesteśmy w stanie samodzielnie odpowiedzieć na przesłaną korespondencję (co też radzę skonsultować z prawnikiem), to zabierzmy się za to bez zbędnej zwłoki. Może się bowiem okazać, że odpowiedź będzie od nas wymagała zdobycia dodatkowych dokumentów, ustalenia adresów, sprawdzenia danych, odszukania świadków. W ostatni dzień przed terminem może to się okazać niemożliwe, szczególnie utrudnione lub bardzo kosztowne.

Przypominam również o wysłaniu odpowiedzi na pismo sądowe nie późnej niż w ostatni dzień wyliczonego terminu. Wysłanie pisma po czasie, gdy nie ma po temu naprawdę dobrego i w dodatku co najmniej uprawdopodobnionego powodu, skończy się zwrotem lub odrzuceniem naszego listu, co może nawet oznaczać przegranie sprawy.

Częstym pismem otrzymywanym przez strony lub uczestników postępowań jest wezwanie do usunięcia braków wcześniej złożonych pism procesowych. I tak, sąd może nas wezwać do uiszczenia opłaty sądowej, dosłania załączników, udzielenia konkretnych informacji, określenia wartości przedmiotu sporu lub podania dokładnych adresów. Żądanie takie należy bezwzględnie wykonać w zakreślonym terminie. Nawet jeśli wydaje nam się (a nawet gdy jesteśmy przekonani), że daną informację zawarliśmy w poprzedniej korespondencji, nie możemy jej pominąć w odpowiedzi na wezwanie – należy ją podać ponownie (można oczywiście wskazać jednocześnie, kiedy i jak informację przekazano sądowi wcześniej, ale i tak zalecam jej powtórzenie).

Podobnie jest w sytuacji, gdy to sądowi zapodziały się nasze dokumenty. Można wskazać, że zostały one już załączone do pisma z dnia takiego a takiego, lecz w związku z otrzymanym wezwaniem należy je przedłożyć ponownie, chociaż w kopiach (tak mówi doświadczenie).

Nie należy nigdy zakładać, że sąd sam sobie coś znajdzie lub się czegoś domyśli – tak bowiem nie będzie. W sprawach sądowych (na razie oprócz spraw karnych, choć i tutaj to raczej teoria) jesteśmy kowalem własnego losu i jeśli sami o siebie nie zadbamy, nikt inny tego nie zrobi.

Gdy nasze pismo jest już gotowe (napisane i własnoręcznie podpisane), a konieczne załączniki (dokumenty, wykazy, decyzje administracyjne, pokwitowania, umowy, itd.) są skompletowane, możemy przystąpić do wysyłania korespondencji. Należy przy tym pamiętać, że do koperty należy włożyć tyle egzemplarzy pisma i załączników, ile jest stron (uczestników) postępowania, plus koniecznie jeden dla sądu. Ponadto szykujemy jeszcze jeden identyczny pakiet dla siebie – to, co zostaje u nas, musi wyglądać dokładnie tak samo, jak to, co wysyłamy do sądu. Musi więc obejmować zarówno pismo, jak i wszystkie załączniki, najlepiej w tej samej kolejności. Ten dodatkowy egzemplarz zostawiamy sobie „na pamiątkę” i przypinamy do niego zszywaczem dowód nadania listu poleconego, którym wysłano pismo do sądu. Tylko w ten sposób będziemy mieli dowód, że list rzeczywiście wysłaliśmy i kiedy to zrobiliśmy.

Jeśli tak jak ja, uważasz, ze to ważne informacje, podziel się nimi ze swoimi znajomymi. Te małe kółeczka na dole są bardzo pomocne :)

Pozdrawiam,

AKN

Obraz: http://www.flickr.com/photos/23279871@N04/8034450098/